• نمایش صفحه شماره 1
  • وضعيت ساختارى
    قسمت اعظم ترکمنستان را حوضه آمودريا تشکيل مى دهد که يک فروافتادگى ژوراسيک- ترشيارى بزرگ است که بر روى پى سنگ هرسى نين (پالئوزوئيک پسين) و سيستم ريفتى ترياس (احتمالا پرمين پسين- ترياس) قرار گرفته است. اين حوضه بزرگترين فروافتادگى سکوى توران اپى- هرسى نين (بخشى از سرزمين برافزوده هرسى نين شرق درياى خزر پوشيده شده با سنگهاى رسوبى مزوزوئيک- سنوزوئيک) مى باشد. ترکيب پى سنگ در داخل حوضه عميق کمتر شناخته شده است؛ برون يابى حواشى حوضه نشان مى دهد که ممکن است اين حوضه از پادگانه هاى زمين ساختى متنوعى تشکيل شده باشد. پى سنگ هرسى نين شامل دو ماسيف قاره اى پرکامبرين بزرگ (ريزقاره در ساختار قبل از تصادم) در شمال و جنوب است. در شمال، ماسيف کاراکام توسط چاههايى در بخش غربى خود در ارتفاع کاراکام مزوزوئيک نفوذ کرده است که توالى رسوبى ژوراسيک- کرتاسه روى سنگهاى ولکانيکى و رسوبى دگرگون شده اى که شامل اسليت هاى آمفيبوليت با سن سنجى پتاسيم- آرگون 585 ميليون سال مى باشد، قرار گرفته است. اين سنگ ها توسط گرانيت هاى با سن سيلورين تا کربونيفر قطع مى شوند. بلوک ريزقاره رو به شرق تا کمربند چين خورده تيان شان گسترش يافته است.

    مرحله کافت زايى توسعه حوضه آمودريا درطى پرمين پسين و ترياس، پس از کوهزايى هرسى نين روى داده است. پى سنگ با يک سرى ريفت شکسته شده و گرابن هاى ريفتى رسوبات کلاستيکى ضخيمى را انباشته کرده اند (تا چندين کيلومتر). بخاطر دفن عمقى، موقعيت سيستم ريفتى کم شناخته شده است. يکى از مدل هاى اخير، براساس داده هاى لرزه اى است و نشان دهنده حضور سيستم ريفتى با جهت اريب به سمت کمربند چين خورده کپه داغ نئوژن است. وجود گرابن- ريفت عرضى ديگرى نيز در نزديکى در عميق ترين بخش جنوب شرقى حوضه مسلم است. سومين ريفت اولين بار در ترياس پسين و در طى کوهزايى آلپين در زمان نئوژن- کواترنرى دگرشکل شده و بالا آمده و باعث تشکيل پشته بند ترکستان شده است که حوضه آمودريا در جنوب را محدود مى کند.


    پوشش رسوبى حوضه اى آمودريا به صورت ناپيوسته روى سنگ هاى قديمى تر متنوع قرار مى گيرد. در طى زمان ژوراسيک تا ائوسن، رسوبگذارى در حاشيه انفعالى درياى مجاور، شمال کمان هاى ولکانيکى مزوزوئيک تتيس رخ داده است.


     
    1 2
    Copyright 2010 GSI