حوضه خزر شمالى :
حوضه خزر شمالى در شمال درياى خزرقرار دارد . مساحت حوضه حدود 518000 کيلومتر مربع است و بيشتر شامل سنگ هاى رسوبى مناطق عميق مى شود . در مرکز قسمت حوضه سنگ بستر سن پرکامبرين را نشان مى دهد . مرز شرقى اين حوضه در تماس با کمربند شرقى اورال قرار دارد . در قسمت جنوب اين حوضه در تماس با غرب کمربند چين خورده "کارپينسکى" واقع شده است . درمرز شمال و غرب اين حوضه ،‌حوضه "ولگا-اورال" قرار گرفته است . به عقيده مالوشين(1985) اين حوضه در حال کافت زايى است .

 تکتونيک و تاريخچه رسوبگذارى حوضه خزر شمالى :
 حوضه خزر شمالى توسط ريفت زايى در آرکئن تا پالئوزوئيک کراتون روسيه ايجاد گرديداين ريفت زايى باعث تفکيک سرى هاى رسوبى در امتداد جنوب و شرق پيکره اصلى کراتون گرديد . سن دقيق ريفت زايى مشخص نيست ولى توسط تحقيقات و مدل هاى مختلف سن متفاوتى را براى آن پيشنهاد داده اند که از آن جمله مى توان به زمان هاى پروتروزوئيک پسين ، دونين ميانى ،‌اردويسين پيشين اشاره کرد . از پالئوزوييک تا ترشيرى قطعات تفکيک شده در حال پرشدن توسط توالى هاى نمک بالايى و پايينى پرمين بوده اند . نمک تغيير شکل يافته به صورت گنبد و کفه ها در مرکز حوضه به عمق 4 کيلومتر مى رسند ( کوميساراوو1986). رسوبات ترسير در حوضه وجود ندارد به جز در مناطق تحت فشار که در آنجا نيز ممکن است تنها چند صد متر رسوب ايجاد شده باشد .
   بر اساس داده هاى گراويمترى ، يک سيستم تراستى عريض ( حدود 80 تا 100کيلومتر عرض) در مجاورت کمربند چين خورده " Verkhoyansk” قرار دارد. اين سيستم ترکيبى از سنگ هاى پالئوزوييک چين خورده با چگالى زياد است که به صورت تراستى در نيمه شرقى منطقه پيش ژرفا (Foredeep) قرار گرفته است .